Leven

Een paar maanden geleden schreef ik in mijn blog dat het werken met stervenden mij juist bij mijn levenskracht bracht. Zwaar? Integendeel! 

Nu lijken mij die laatste twee woorden ineens heel overmoedig. De afgelopen weken zag ik alleen maar intens lijden. 

Het naderende einde vergroot de patronen van je leven uit. Nooit leren loslaten, nooit leren ontspannen, gevoelens nooit echt toegelaten, nooit hulp leren aanvaarden, nooit angsten leren delen, nooit geleerd pijn onder ogen te zien, nooit geleerd om echt te genieten van het leven. Nooit geleerd dat als je niets meer kunt, je altijd nog lief kunt hebben.

Al die patronen worden zo pijnlijk zichtbaar in deze laatste fase. Ik zie hoe de mensen gevangen zijn. Gevangen in hun patronen. Gevangen in hun angst. Ik voel de onmacht. Er is pijn, maar door de onmacht wordt de pijn een veel groter lijden.

Tegelijkertijd besef ik me dat we allemaal gevangen zijn. Ook jij en ik. We doen ons uiterste best om het leven te beheersen. We willen controle houden. We willen het leven vormen naar onze wensen. Alleen laat het leven zich, net als de dood, niet beheersen. Misschien heb je de illusie dat je het leven kunt controleren, maar dat is echter niet wat er gebeurt. Het leven gaat zijn eigen weg en controle zorgt er alleen maar voor dat je jezelf afsluit je voor het leven. Hoe meer je probeert te controleren, hoe minder je het leven werkelijk toelaat en hoe minder je verbonden bent.

Het leven vraagt overgave. Daarin verschilt het niet van de dood. Het leven vraagt ontspanning en loslaten. Net als de dood. De dood komt echter toch wel, met of zonder gevecht, maar het leven kan moeiteloos aan je voorbij gaan.

Als je jezelf geen tijd gunt in dit leven, is de kans groot dat je aan het einde van je leven nog de kans krijgt om overgave te leren. Maar wil je daar op wachten?

Of kies je ervoor om het leven ten volle te leven? Verbind je dan met het leven en leer te ontspannen. Open je voor alles wat er is. Ga voelen. Leer je pijn onder ogen te zien en alle gevoelens toe te laten. Neem jezelf tegelijkertijd niet zo serieus. Neem de tijd om te genieten. Maak keuzes vanuit je hart. En bovenal: heb lief. Heb de ander lief, het leven en vergeet vooral jezelf niet lief te hebben. Heb lief, zo veel en zo vaak als je kunt. En heb lief in overgave.


Ik wens je liefdevolle kerstdagen en een nieuw jaar vol levensenergie.



--------------------------------------------------

Wil je reageren? Mail naar karin@studio-inbalans.nl

Beleefd

Zoveel aandacht wij besteden in de opvoeding aan authenticiteit, zo weinig komt het thema beleefdheid aan bod. Toen mijn jongste zoontje zes werd, werd dit pijnlijk zichtbaar. Na het uitpakken van een cadeau, was zijn eerste reactie dat hij het stom vond. De gever, die het cadeau met zorg had uitgezocht, was duidelijk 'not amused'. Ik nam me voor iets meer aandacht te besteden aan beleefdheidsregels.

Regel nummer 1 werd dat je bedankt als je iets krijgt. Je hoeft niet te doen of je het leuk vindt als je dat niet zo is. In dat geval bedank je de gever en onthoud je je van verder commentaar.

Dit weekend had mijn jongste zoontje een vaas met bloemen omgestoten bij oma. Hij vond dat heel erg, maar in plaats van zich te verontschuldigen trok hij zich terug en ging in een hoekje zitten. Toen we in de auto zaten, leek het me een mooi moment voor een volgende beleefdheidsles.

"Hoezo beleefdheidsles?", klonk er van de achterbank. "Wij zijn altijd heel beleefd. We zeggen altijd dank je wel, als je we iets krijgen". Die les was inderdaad goed gelukt, maar ik hoopte dat ze inmiddels een iets breder begrip van beleefdheid hadden. Ik herinnerde ze eraan dat als je iets niet goed of niet zo handig doet, je dan 'sorry' zegt.

"Dat vind ik zo'n stom woord!!!" riep mijn oudste zoontje verontwaardigd vanaf de achterbank. "Op school moeten we altijd sorry zeggen en als je dat gezegd hebt, dan vinden de volwassenen dat het dan weer goed is. Terwijl de meeste kinderen dat 'sorry' helemaal niet menen. Dat is toch alleen nog maar erger? Je hebt iets gedaan wat niet leuk is. En dan zeg je daarna ook nog iets wat je niet meent, dat is dubbel zo erg"

Ik denk dat ik kan concluderen dat beleefdheidsles nummer 2 mislukt is. Maar ach, ik word heel blij van zo'n antwoord. Authenticiteit: dubbel en dwars gelukt!

Het juiste moment

"No expectations", gaf een oude Zen-meester vorig jaar als advies mee. Het werken met stervenden helpt mij om te oefenen om mijn verwachtingen los te laten. Het vraagt me om in het moment te zijn en dan te voelen wat nodig is. En dat kan elke keer weer anders zijn.

Lastig, want als ik een diepgaand gesprek heb gehad met iemand die tot dan toe gesloten was, verheug ik me de volgende keer op nog zo'n gesprek. En als het gelukt is om iemand met veel pijn te helpen ontspannen, wil ik diegene de keer erop weer helpen. En dan blijkt de keer erop niet het juiste moment.

Pas werd ik gevraagd of ik bij een mijnheer thuis wilde langsgaan. Hij had longkanker in terminale fase, had het regelmatig heel benauwd, hyperventileerde, raakte in paniek en had al 4 nachten en dagen niet geslapen. Ik had eigenlijk pas drie dagen later een gaatje in mijn agenda, maar ik besloot mijn programma om te gooien en diezelfde middag langs te gaan.

Hoewel ik altijd heel stipt ben, arriveer ik 10 minuten te laat op de afspraak. De partner van de man doet open. Hij oogt gespannen en vermoeid. Of ik het berichtje niet gekregen heb? Hij had afgebeld, want het gaat vandaag niet goed. Ze wachten op een telefoontje van de arts en naar alle waarschijnlijkheid wordt de man zometeen opgenomen in het ziekenhuis. Op hetzelfde moment klinkt een roep uit het toilet. De patiënt zit op de wc en terwijl zijn partner binnenkomt, zakt de man in elkaar.  "Als hij niet meer bijkomt, is dit het einde", hoor ik vanuit het toilet. Terwijl ik erbij kom, houdt de partner de levenloze man in zijn armen, zo goed en zo kwaad als dit gaat in deze krappe ruimte. 

Na een paar lange minuten reageert de man godzijdank weer een beetje en met zijn tweeen kunnen we hem van de wc in zijn rolstoel krijgen. De zieke man pakt mijn hand vast en brengt hem naar zijn gezicht en blijft zo een tijdje zitten bijkomen.

De partner van de man verontschuldigt zich dat het voor ademtherapie niet het goede moment is en dat ik voor niks gekomen ben. Tegelijkertijd geeft hij aan: "Ik zal u eeuwig dankbaar zijn, dat u er precies op dit moment was."

Ik besef dat het dan misschien niet het juiste moment mocht zijn voor ademtherapie, maar dat het precies het juiste moment was om daar te zijn. Ik realiseer me dat we alles graag willen plannen, maar dat het leven een eigen planning heeft. Het wonderlijke zit erin om je te openen voor het leven in dit moment. Als dat lukt zonder verwachtingen, blijkt elk moment het juiste moment.

De zin van het bestaan

Ik vind het een van de mooiste boeken die ik gelezen heb: De zin van het bestaan van Viktor Frankl. Frankl verbleef drie jaar in verschillende concentratiekampen, waar hij getuige was van het meest gruwelijke leed. Hij vroeg zich af wat de zin van het bestaan is. Het inzicht van Frankl was dat hij de zin van het bestaan vanuit een ander perspectief moest benaderen om hier antwoord op te krijgen. Hij ontdekte : "Het doet er niet zo zeer toe wat wij van het leven verwachten, dan wel wat het leven van ons verwacht."

Ik weet nog goed dat dit inzicht mij jarengeleden diep raakte. Sindsdien draag ik het bij me. Als ik belangrijke keuzes moet maken, als ik ziek ben of lastige situaties tegenkom, komt de vraag vanzelf. "Wat verwacht het leven van mij?" Ik heb niet altijd 1, 2, 3 een antwoord, maar het helpt me verantwoordelijkheid te nemen voor de dingen die op mijn pad komen en de dingen vanuit een breder perspectief te zien.

Zo makkelijk als ik mijzelf deze vraag stel, zo moeilijk vind ik het om hem aan anderen te stellen. Ik aarzel deze vraag te stellen aan mensen die zeggen dat ze wel hun hart willen volgen, maar niet durven. Of als mensen mij vertellen dat ze het leven zwaar vinden. Of nog lastiger, als mensen ernstig ziek zijn en niet langer willen leven. Ook al zeg ik het niet hardop, ik hoor het altijd op de achtergrond...." het gaat er niet om wat jij van het leven verwacht, maar wat het leven van jou verwacht"...

Door het inzicht, wat mij zoveel gebracht heeft, niet te delen, ontneem ik anderen wellicht de mogelijkheid tot een ander perspectief.

Dus laat me alvast even op jou oefenen: "Wat verwacht het leven van jou?"
En laat het me je nog een paar keer vragen, want elke situatie vraagt weer iets anders van je.

Besef hoe waardevol jouw antwoorden zijn. Jouw antwoorden vormen de zin van jouw leven. De zin van jouw unieke bestaan.
 

De dood

Ze sprak al over euthanasie en de kans was groot dat ik haar na mijn vakantie niet meer terug zou zien in het hospice. Ze leefde al langer dan verwacht, maar drie weken is een lange tijd.

Terwijl ik met mijn man en zoontjes aan het fietsen was, vroeg ik me af hoe het zou zijn als je weet dat je binnenkort gaat sterven. Juist omdat ik deze mevrouw al een tijdje begeleidde, kon ik het me levendig voorstellen. Ik keek naar mijn kinderen en man en voelde de pijn bij het idee hen achter te moeten laten. Dat zij heel waardevol voor mij zijn, is echter iets wat ik mij elke dag wel besef en waar ik elke dag weer van geniet.

Daarna voelde ik de wind door mijn haren en de zon op mijn gezicht. Ik zag hoe prachtig de lucht was en hoe heerlijk het bos rook. Hoe bijzonder dit is, is daarentegen niet iets wat ik me elke dag besef. Het idee dat dit ooit eindig is, deed mij zo genieten van de wind, de zon, de bomen en de lucht. Door het leven niet als vanzelfsprekend te zien, beleefde ik het opeens zoveel bewuster en intenser. Ik zoog het leven in mij op met elke ademhaling en genoot.

Natuurlijk vergeet ik het weer net zo vaak. Maar gelukkig mag ik elke week adem- en ontspanningstherapie geven in het hospice, waardoor ik er continu aan herinnerd wordt. De dood is vaak een onderwerp dat we liever mijden. Maar ik besef me nu dat juist het toelaten van de dood, mij niet verbindt met de dood. In tegendeel: het verbindt me meer dan ooit met het leven.

Wensen

Ik las pas een interview met Marinus Knoope. "Wensen zijn voorgevoelens van hetgeen we in staat zijn te realiseren" citeerde hij Goethe. "Zoals een pruimenboom over precies de kwaliteiten beschikt om pruimen te creëren, zo beschikken mensen over precies de kwaliteiten die ze nodig hebben om hun wensen te realiseren"

Hoe meer ik mijn wensen serieus neem, hoe meer ik vertrouwen krijg in mijn wensen. Ze zijn de belangrijkste wegwijzers geworden op mijn pad. Toch kan ik deze boodschap niet vaak genoeg horen en voedt hij mij elke keer weer. Dus ik herhaal hem bij deze graag nog een keer voor jou.

Ieder mens heeft zijn eigen wensen. Je hebt ze omdat jij bent wie je bent. Ook al lijken ze niet logisch, niet realistisch of onhaalbaar: je hebt de wensen niet voor niks. Ze horen bij wie jij werkelijk bent en je hebt het in je om ze waar te maken. Ontdek je wensen, neem ze serieus en geniet ervan om te ontdekken welke vorm je ze kunt geven.

Moet je je eens voorstellen hoeveel verborgen wensen je nog in je draagt. Wat een potentieel is er nog in je aanwezig!

-----------------------------------------
Wil je reageren? Mail naar: karin@studio-inbalans.nl
 

Liefde

Ik geloof in liefde.

Ik geloof dat de wereld zoveel mooier kan zijn als we moeite doen ons hart te openen. Te openen voor onszelf en voor de ander.

Ik geloof ook dat het moeite kost. Het leven deelt vele klappen en klapjes uit. Jezelf beschermen en afschermen zijn automatische processen geworden. Weer in verbinding te komen met jezelf en met de ander vraagt aandacht, bewustzijn, moed en daarmee moeite.

Vanochtend had ik een mooie groep vrouwen in de studio voor een hartmeditatie. Een meditatie waarin je je hart opent. Waarin je eerst jezelf vult met liefde en daarna je liefde stuurt naar je dierbaren. Je liefde vervolgens een steeds groter bereik laat hebben totdat jouw liefde alle levende wezens omvat. Dit was een prachtig begin van de zondag.

"Wat mooi om eerst jezelf te vullen met liefde en dan zo duidelijk te voelen, dat je liefde onuitputtelijk is.", gaf één van de deelneemsters aan.

Precies! Er gebeurt echter zoveel in het leven, waardoor we uit ons centrum raken en de rust en vrede in onszelf kwijt zijn. Als je dan veel geeft, raak je uitgeput. Maar als je in liefdevolle verbinding bent met jezelf dan kun je grenzeloos veel geven.

Dus geef vanuit liefde. Elke dag weer. En als je merkt dat je het niet vanuit liefde kunt doen of dat het je energie kost, neem dan tijd om jezelf lief te hebben. Keer op keer. Neem die moeite, want liefde is er in overvloed.

-----------------------------------------------
Wil je meedoen met de hartmeditatie? Elke eerste zondag van de maand (9.00u - 10.00u) ben je welkom. Ook mannen zijn welkom!
Meer info: www.studio-inbalans.nl