Changemakers

Onze kinderen hebben in drie maanden heel wat meegemaakt en hebben van dichtbij gezien wat armoede is. Ze hebben met kinderen van hun leeftijd gevoetbald die op straat hebben moeten overleven. Ze hebben kinderen gezien die na school lege plastic flessen moesten verzamelen om hun schoolgeld bij elkaar te sparen. Ze hebben gegeten in een opvangtehuis met 150 kinderen die niet meer thuis konden wonen. Ze hebben kinderen op het station zien bedelen. En ze hebben kinderen in de sloppenwijken gezien die jonger waren dan zij en de hele dag voor hun nog kleinere broertje of zusje moesten zorgen. Hoe zou dat doorwerken in die koppies van hen? Het zijn niet zulke praters, dus wat het teweegbrengt is moeilijk in te schatten. Het leek mij echter heel waarschijnlijk dat zij later wereldverbeteraars, idealisten of nog mooier de "change makers" in deze wereld zullen worden.

Op school was vorige week een actie gestart om kinderen uit een weeshuis in Afrika te ondersteunen. De kinderen op onze school was gevraagd om thuis 'heitje voor een karweitje' te doen. Het verdiende geld kon dan worden gedoneerd aan de weeskinderen. Onze jongens begonnen er enthousiast aan, maar na 4 keer tafeldekken en 2 keer helpen koken, waren ze het zat. Ze hadden allebei 5 euro verdiend. "Ik stop ermee", kondigde de jongste aan. En hij verklaarde: "Ik heb in India al zoveel gedaan voor de arme kindjes." Even later besloot onze oudste dat hij het ook wel genoeg vond. Er bleken kinderen in zijn klas die tientallen euro's bij elkaar gespaard hadden. Vijf euro vond hij zelf echter een mooi bedrag. "Dat is een heleboel geld daar!"

Gezien worden

Het beeld dat ik van India had, was dat iedereen je aanklampt en iedereen iets van je wil. Bijvoorkeur geld. Mijn ervaring bleek echter anders.

Als we de straat uitliepen, kwamen we langs een bouwplaats. De bouwvakkers zijn meestal migranten. Zij werken aan een gebouw en als het af is, trekken ze weer verder. Naar een volgend project in dezelfde stad of er buiten. Tijdens de bouw wonen ze op de bouwplaats zelf. Tussen het puin, vaak onder tentdoeken. De bouwplaats is hun woonplaats en tegelijkertijd de speeltuin voor hun kinderen. Deze mensen behoren tot de armsten en zijn moeilijk te helpen omdat ze steeds weer verder trekken.

Elke keer als we langskwamen dan zwaaiden we even naar de moeders en de kinderen tussen het puin. Een grote glimlach kregen we terug. Toen we ze op de foto namen, stonden ze vol trots. En eigenlijk kwamen we dat ook overal in de sloppenwijken tegen. Mensen die ons niets vroegen, maar zo dankbaar leken met een glimlach, een blik of een zwaai. Nog meer dan geld, is erkenning en gezien worden een basisbehoefte van mensen. En zij, onder aan de samenleving, vaak geschoffeerd en genegeerd, lieten dat zo duidelijk zien.

Gezien worden... willen we dat niet allemaal? Er zijn maar weinig mensen die een rotsvast zelfvertrouwen hebben. Als ik kritisch kijk, dan zie ik iedereen in meer of mindere mate worstelen er te mogen zijn. Maar van wie hebben we goedkeuring nodig om er te mogen zijn? Je bent er immers al. Uiteindelijk kun je alleen jezelf de volledige toestemming geven je leven voluit te leven en jouw plek in te nemen.

Voordat we echter onszelf volledig toestemming kunnen geven er te mogen zijn, is de erkenning van anderen een welkome voeding. De aandacht van anderen helpt mij mijn eigenwaarde te vinden, op te graven en op te bouwen. In de loop der jaren is er een steviger fundament ontstaan dat iets onafhankelijker wordt van de erkenning van anderen. Maar vooralsnog voed ik mij graag met die glimlach, het compliment en aandacht.

En zo hoop ik weer anderen te voeden. Door de mens te zien in de ander. Het gewone en het bijzondere te zien in de ander. In de bedelaar, de bouwvakker, de yogacursist, de moeder op het schoolplein, de manager en uiteindelijk ook volledig in mijzelf.

Weer thuis

Of ik weer kan wennen?
Een veelgestelde vraag, met daarin de verwachting dat het wel moeilijk zal zijn. Maar ik vind juist het heerlijk om weer thuis te zijn!

De laatste week in Bangalore zijn Michel en ik een dag naar een ayurvedisch centrum geweest. Nadat de ayurvedisch arts mijn pols had gevoeld, wist hij mij te vertellen dat ik een vata-type ben met een hoog kapha-gehalte. Vata is lucht en kapha is aarde. Dat kan lastig zijn, legde hij me uit, want vata en kapha liggen het verst uit elkaar en daarin zul je de balans moeten vinden. Je hebt bijvoorbeeld veel ideeen, plannen en idealen die je wil uitvoeren (vata), maar tegelijkertijd wil je rust en wil je heel graag in je comfortzone blijven (kapha). De net iets te grote glimlach van mijn man, gaf aan dat hij dit maar al te goed herkende.

Na drie intensieve en inspirerende maanden is mijn vata-deel verzadigd en geniet ik met volle teugen van mijn hervonden comfortzone. De deur uit lopen en op de fiets stappen.... de rust in de straten.... de frisse lucht... familie, vrienden en bekenden in de buurt....het enthousiasme waarmee we door iedereen begroet worden... de privacy in ons eigen huis.... yogalessen aan mijn zo vertrouwde 'eigen' cursisten...

Ik zuig het allemaal in me op en alle indrukken worden moeiteloos omgezet in een gevoel van dankbaarheid en vreugde. Vata zal binnenkort wel weer aankloppen, maar voorlopig is mijn comfortzone groot genoeg om er nog even te blijven.

De kinderen van Apsa

Leuk, bijzonder en indrukwekkend vond ik het. Gisteren hadden we alle 150 kinderen van Apsa een diner aangeboden. De keuken daar kookt dan een uitgebreide curry-maaltijd met kip en ijs als toetje. Wij hebben meegegeten. Op de grond tussen de kinderen.

Nu hebben we al een keer eerder een maaltijd op deze manier gegeten in een jongenshuis van Don Bosco. Ook hebben we al meerdere opvanghuizen bezocht, waar we dan elke keer weer door een heleboel kinderen welkom gezongen werden en een rondleiding kregen. Maar dit was anders. Dit is voor mij niet zomaar een opvangtehuis. Dit is het thuis van Lekitha, Basavarash, Praveen, Sonali, Yamuna, Yugendra, Purushotama en nog 20 andere kinderen van wie ik ben gaan houden.

Zij denken misschien dat ze veel van mij geleerd hebben, maar ik heb minstens zoveel van hen geleerd. Ze hebben me laten zien dat ondanks dat er veel pijn is in het leven, er in ieder mens een enorme kracht schuilt. En dat je, terwijl er pijn is in het leven, tegelijkertijd kunt genieten van datzelfde leven. Terwijl ik te vaak vergeet om te genieten en plezier te hebben, stralen hun ogen bij het minste of geringste.

Ik ga een paar mooie foto's van hun ophangen thuis. Elke keer als ik hun stralende glimlach zie, zal ik eraan herinnerd worden om het kind in mij weer ruimte te geven.

Yoga in India

India.... het land van de yoga. Als iemand mij vroeg wat mijn plannen waren om in India te gaan doen, dan was mijn antwoord: veel yogalessen volgen. In Bangalore heb ik echter nog steeds geen inspirerende yogalessen gevonden. Yoga is sowieso nauwelijks onderdeel van het dagelijks leven. De meeste mensen hebben hier nog nooit aan yoga gedaan. Op sommige scholen wordt wel yoga gegeven, maar wat ik tot nu toe gezien heb, lijkt dat meer op een soort gymnastiek. Alleen een oudere vrouw in een lokale kledingwinkel vertelde mij enthousiast dat ze elke ochtend met yoga-oefeningen start. Andere vrouwen die ik gesproken heb, zouden dat ook best willen, maar ze staan al om 5.00u/ 5.30u op om het ontbijt te gaan koken.

Gisteren zijn Michel en ik een dag naar een Ayurvedisch centrum geweest. Naast massages en andere ayurvedische behandelingen, kon je er ook yogalessen krijgen. Mooie kans om toch nog yogales te volgen. Wij kozen voor een les in pranayama (ademtechnieken) en een les in meditatie.

De eerste paar minuten dacht ik dat de yogadocent alleen de lokale taal sprak, maar toen ik beter luisterde bleek het Engels te zijn. Lastig als je met je ogen dicht moet zitten en de helft niet kunt verstaan. Gelukkig waren veel van de pranayama's mij bekend en kon ik de les uiteindelijk redelijk volgen. Maar hoe anders was zijn manier van lesgeven, dan wat ik gewend ben. De docent noemde de naam van de pranayama die we gingen doen. Daarna volgde een opsomming van alles waar deze pranayama goed voor was. Het leek een soort uit het hoofd geleerd verkooppraatje voor de betreffende pranayama. Vervolgens deed de docent het een keer voor en daarna moest je het zelf doen met gesloten ogen. De docent telde hardop mee. Mocht je de techniek niet helemaal begrepen hebben, dan was het pech, want verder werd er geen uitleg meer gegeven. Totdat de volgende ademoefening aan de beurt was en dan begon het ritueel opnieuw voor de nieuwe pranayama.

De afgelopen 3 maanden heb ik uiteindelijk meer yogalessen zelf gegeven dat ontvangen. Ik heb twee keer mogen participeren in 3 daagse leiderschapsprogramma's van Better Future. Alle drie de ochtenden mocht ik om 6.30u de dag openen met een yogales. Het laatste programma waren er zelfs 35 (allemaal Indiase) deelnemers, die allemaal al om 6.15u klaar zaten voor de yogales.
En dan waren er natuurlijk de yogalessen die ik drie keer per week gegeven heb voor de kinderen van Apsa. Kinderyoga had ik na mijn ervaringen in mijn eigen studio, beschouwd als 'niet mijn ding'. Nooit gedacht dat ik hier zo van zou genieten.

In plaats van nieuwe inspiratie voor het geven van yogalessen, heb ik vooral nog meer vertrouwen gekregen in mijn eigen manier van yoga geven. Zoals het met alles is, is er uiteindelijk niet 1 juiste manier. De enige juiste manier om de dingen te doen is ze te doen vanuit je hart. 

Integratie

Ik weet niet wat de eisen voor integratie zijn hier in India, maar ik vind dat we na 3 maanden goed op weg zijn. Vanaf de eerste dag eten we met onze handen. Of specifieker nog: met onze rechterhand. Chapatti (soort pannenkoek) scheuren we met 1 hand en zelfs rijst eten met 1 hand gaat ons goed af.

Als ik een wc tegenkom zonder wc-papier, verblik of verbloos ik niet meer. Zo'n sproeier is eigenlijk best handig en ook met het emmertje en linkerhand kan ik het klaren.

's Ochtends ontbijten we op straat. In het stalletje om de hoek bestellen we masala dosa, terwijl we deze aan de sta-tafel op straat verorberen.

We gaan met 8 personen en 5 koffers in een taxibusje. We zitten op ons gemak in een tuk-tuk terwijl die zich met gevaar voor eigen leven tussen de auto's doorwurmt. En ik zit met een big smile en zonder helm achter op de motor in het drukke en chaotische verkeer.

Maar het toppunt van integratie heb ik deze week bereikt. Een beetje Indiër heeft ze. En met gepaste trots kan ik zeggen: ik heb hoofdluis!

Trouwen

Zoals het weer het favoriete gespreksonderwerp van de Nederlanders is, zo lijkt trouwen dat voor de Indiërs. Het is in ieder geval een veelbesproken onderwerp in het Better Future kantoor.

Een van de collega's staat op het punt om uitgehuwelijkt te worden. Arranged marriage is nog steeds heel gangbaar in India. Ook dus voor een jonge, moderne en intelligente vrouw, zoals zij. De eerste kandidaat heeft ze al ontmoet. Ze is blij dat ze van haar vader de ruimte krijgt om 'nee' te zeggen, waar ze de eerste keer meteen dankbaar gebruik van heeft gemaakt. Dat betekent dat haar vader weer aan het werk moet. Maar hoe vaak kun je nee zeggen, vraag ik me af. Dat zal ook niet onbeperkt kunnen. En wanneer besluit je dan om wel akkoord te gaan? Voor de collega is het in ieder geval een belangrijke eis dat ze mag blijven werken als ze getrouwd is. Het schijnt nog een hele opgave te zijn om een geschikte man te vinden die het daarmee eens is. Een liefdeshuwelijk is in ieder geval uitgesloten voor haar. In haar 'clan' wordt een love marriage als een zonde beschouwd. In India komt het zelfs voor dat jonge stellen die uit liefde getrouwd zijn door hun familie worden vermoord. Eerwraak.

India is wel aan het veranderen en liefdeshuwelijken komen steeds vaker voor. Gister hebben we er een mogen bijwonen. Jai, de directeur van Better Future, is getrouwd met zijn grote liefde. Hun ouders stonden op zijn zachtst gezegd niet te springen toen ze hun relatie bekend maakten. Hij is van de staat Karnataka en zij van Kerala. Hij is Christen en zij is Hindu. En zij is van een hogere kaste dan hij. Genoeg redenen voor de ouders om een huwelijk te dwarsbomen. Maar ze hebben alle obstakels genomen en zijn uiteindelijk met goedkeuring van beide families getrouwd.

De astroloog had bepaald dat ze op 23 augustus tussen 10.00u en 10.30u moesten trouwen. Dan zouden de sterren voor hen het gunstigst staan. De sterren bleken inderdaad gunstig te staan, want het ging zelfs nog even regenen. En regen op je huwelijksdag brengt veel geluk.

Wij hebben de ceremonie in vol ornaat bijgewoond, de mannen in dhoti en kurta en ik in sari. Samen met de familie hebben wij zelfs nog onze blessings mogen geven voor een gelukkig huwelijk. Ik heb er alle vertrouwen in dat zij gelukkig zullen zijn met elkaar. Niet door onze zegeningen, de sterren, de regen of onze mooie kleding. Maar gewoon omdat ze leuk zijn samen.